Banner top header

slide front

1
2
3
4
5
6
7
8

Một số biện pháp sửa ngọng l, n cho trẻ 5-6 tuổi

Ngày tạo Tue, 01/01/2013, 09:14

Đối với trẻ mầm non ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng và rất cần thiết. Nếu trẻ không nói ngọng, vốn từ phong phú thì trẻ sẽ tự tin khi giao tiếp với người lớn, với bạn bè. Trong suốt quá trình làm việc tại trường MN Minh Hải, tôi luôn được phân công chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo lớn (5-6 tuổi). Đây là giai đoạn tiền tiểu học chuẩn bị cho trẻ tâm thế vững vàng bước vào lớp 1, là giai đoạn rất quan trọng. Giáo viên phải giúp trẻ làm quen chữ cái Tiếng việt và làm quen với việc đọc, viết. Trong quá trình chăm sóc – giáo dục trẻ tôi đã phát hiện ra một số cháu nói ngọng phụ âm l, n. Qua nhiều năm giảng dạy tôi đã áp dụng một số biện pháp sửa nói ngọng l, n cho trẻ và đã đạt được kết quả khá cao. Sau đây tôi xin đưa ra một số biện pháp sửa nói ngọng l, n cho trẻ 5-6 tuổi:1.     Cô giáo phát âm chính xác phụ âm l, n:

Qua tìm hiểu tôi được biết trẻ phát âm ngọng phụ âm l, n là do:

-         Cơ quan phát âm bị tổn thương: sứt môi, hở hàm ếch...

-         Do trẻ bắt chước và hình thành thói quen nói ngọng l, n từ những người xung quanh như bố mẹ, người giúp việc hoặc một số người nói tiếng địa phương và nói ngọng l, n. Vì vậy mà trẻ bị nói ngọng ngay từ nhỏ khi còn bi bô tập nói.

Chính vì thế muốn sửa ngọng l, n cho trẻ thì cha mẹ, người thân mà đặc biệt là giáo viên phải phát âm chính xác phụ âm l, n

2.     Sửa lỗi phát âm l, n thông qua các hoạt động:

-         Hoạt động làm quen văn học: Đây là môn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nhiều nhất, sửa ngọng phát âm l, n hiệu quả nhất. Chính vì vậy tôi đã sưu tầm tham khảo sách báo, lựa chọn trong chương trình những bài thơ, bài đồng dao theo chủ điểm có nhiều phụ âm l, n để đưa vào dạy trẻ mà đặc biệt chú trọng các cháu nói ngọng.

Ví dụ: - Âm L:

“Nắng lung linh

Sương long lanh

Đọng trên cành

Long lanh lóng lánh

Lung linh, lung linh

Nắng vàng nhảy nhót

Lung linh, lung linh

Lấp lánh ánh sao vàng

Lung linh làn nước biếc”

          - Âm N:

“Bé Na nô nức đi chơi

Nu na nu nống

Đánh trống phất cờ

Nu na nu nống

Nu nống nu na

Nồi đồng nấu ốc, nồi đất nấu ếch”

          - Âm l, n:

“Nắng lên nở lắm nụ lan

La na, la na, la na

Lô nô, lô nô, lô nô

La na, la na, lô nô, lô nô”.

-         Hoạt động làm quen chữ cái: Tôi hướng dẫn trẻ cách phát âm như sau. Khi đọc mẫu tôi cố gắng đọc to rõ ràng âm thật chuẩn để trẻ nghe rõ cách đọc, đồng thời nêu rõ cách phát âm l, n cho trẻ hiểu:

+ Chữ l: đọc cong lưỡi, đầu lưỡi uốn vào trong và đưa sát vào lợi trên.

+ Chữ n: đọc thẳng lưỡi

Tôi cho trẻ luyện đọc nhiều lần từng phụ âm với nhiều cách khác nhau. Gọi cả lớp (3 lần), các tổ (3 lần), nhóm (3 lần), cá nhân (3 lần). Để dễ theo dõi cách phát âm và kịp sửa sai cho trẻ tôi đứng đối diện với trẻ, quan sát trẻ, trẻ nhìn khuôn miệng và nghe cô phát âm, sau đó trẻ phát âm lại.

-         Hoạt động âm nhạc: Trong hoạt động âm nhạc ngoài việc dạy trẻ hát thuộc lời và đúng giai điệu thì tôi còn lưu ý chọn một số bài hát có phụ âm l, n như: bài hát “cá vàng bơi”, “Vui đến trường – con chim nó hót líu lo, líu lo...”, “Thật là hay – li lí li, lí lì li...”, hay bài hát “Bác đưa thư vui tính”...

Mỗi khi dạy trẻ hát tôi thường lưu ý hát chậm và rõ từng từ để trẻ bắt chước chính xác. Ngoài ra tôi còn tổ chức trò chơi âm nhạc: hát âm “la”.

Ví dụ: cô đánh các nốt nhạc: Đồ, Rê, Mi, Fa, Sol. Trẻ hát âm La: là, la, lá, la, là. Hầu hết trẻ rất hứng thú với trò chơi này, qua đó phần nào cũng sửa nói ngọng l, n cho trẻ

-         Hoạt động khám phá khoa học: Đây là một môn học có nhiều đề tài phong phú và đa dạng để giáo viên có thể lựa chọn từ ngữ phù hợp sửa ngọng cho trẻ.

Ví dụ: Nêu đặc điểm của con vịt? (con vịt bước đi lạch bạch)

          Nêu đặc điểm của con gấu? (con gấu bước đi nặng nề)

Ví dụ chủ đề nước và hiện tượng tự nhiên: cho trẻ phát âm: nước nóng, nước lạnh, giọt nước long lanh, mùa hè nắng nóng, mùa đông lạnh lẽo.

-         Hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời luôn gây được hứng thú đối với trẻ. Chính vì vậy tôi đã tranh thủ thời gian, không gian, tình huống hợp lý để rèn trẻ phát âm từ có chứa phụ âm l, n.

Ví dụ: hôm nay thời tiết như thế nào? (nắng nóng)

          Cây phượng như thế nào? (có nhiều lá non)

-         Trò chơi học tập: cô tổ chức cho trẻ chơi một số trò chơi luyện phát âm l, n như “Ai nói đúng”, “Nói theo cô” (cô nói từ nào trẻ phải nói theo cô đúng từ đó)

“Lúa nếp là lúa nếp nương; lăn lông lốc; nu na, nu nống”

3.     Sửa lỗi phát âm và rèn phát âm thông qua các bài đồng dao, ca dao:

“Chim trời ai dễ đếm lông

Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày”

4.     Phối hợp với phụ huynh và giáo viên cùng lớp để sửa lỗi phát âm cho trẻ:

Trao đổi với phụ huynh về đặc điểm ngôn ngữ của trẻ và phối hợp với phụ huynh luyện phát âm cho con.

Thống nhất với giáo viên cùng lớp về phương pháp sửa ngọng, cùng nhau tìm và sưu tầm những bài thơ, ca dao, tục ngữ có sử dụng nhiều phụ âm l, n để dạy trẻ. Kết hợp kiểm tra, phát hiện trẻ nói ngọng l, n ở mọi lúc, mọi nơi.

5.     Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi cho nhau:

Trong lớp tôi tìm ra một số trẻ nhanh nhạy có tai nghe tinh và trẻ đó phát triển tốt về ngôn ngữ luôn phát âm chuẩn. Khi trẻ chơi với nhau nếu phát hiện ra bạn ngọng l, n thì trẻ đó sẽ phát âm lại để bạn nói ngọng phát âm theo, từ đó sửa ngọng cho bạn.

 Trên đây là một số biện pháp tôi đã áp dụng tại lớp qua các năm và đến cuối năm học một số trẻ nói ngọng l, n đã tiến bộ hơn rất nhiều

                                                                                                                                                                           GV: Dương Liên – MGL D3